جلال الدين الحسيني
58
فيض الإله في ترجمة القاضي نور الله
- مط - الناظر بل يتعذر عليه الاستفادة الكاملة منها من دون مراجعة إلى النسخ الخطية أو المآخذ المنقول عنها وذلك على خلاف ما أوصى به القاضي ( ره ) في آخر هذا الكتاب فإنه أورد في آخره خاتمة تشتمل على وصاياه التي آخرها هذه العبارة : " ديگر آنكه چون بعد از اتمام هفت نسخه از اين مجالس ومقابله آنها با أصل مسوده آن اين فقير مستهام باشاعت آن اقادم نموده بنابراين مأمول از الطاف اخوان كرام كه از آن نسخ نقل بردارند آنكه همت بر تصحيح ومقابله منقول عنه گمارند تا چنان كه در أكثر كتب تواريخ وسير به نظر مىرسد به تعاقب نقل ومرور روزگار نسخه هاى سقيم خاطر آزار به روى كار نيايد وطبع لطيف ناظران را از مطالعه آن ملالت نيفزايد " . هذا كله مع اعتراف القاضي ( ره ) بن الاشعار العربية قد كانت في النسخة الأصلية أيضا مشوشة ملحونة مصحفة وذلك لأنه ( ره ) قال في المجلس الحادي عشر بعد ذكر حكاية ( 1 ) تشتمل على ذكر سبب تأليف أبى تمام الكتاب الحماسة ما لفظه : " مخفى نماند كه حال مؤلف اين كتاب در نقل اكثرى از اشعار شعراى عرب بر منوال حال شيخ أصفهان است در
--> ( 1 ) وهى هذه " آورده اند كه سبب جمع أبى تمام كتاب حماسه را آن بود كه چون أو در وقت توجه از نيشابور به عراق عرب به ولايت همدان رسيد زمستان شد وبرف راه را مسدود ساخت ودر آن أثناء أبو الوفاء محمد بن عبد العزيز كه اديبى بود از أولاد رؤساء وشعر نيز مىگفت أبو تمام را به خانه خود برده به خدمت أو مشغول شد وچون مدت توقف أبو تمام بواسطة زمستان امتدادى داشت كتب خود را نزد أبو تمام آورده أبو تمام از آنها اختيار ابيات حماسه نمود ونسخه نزد أبو الوفاء ماند تا آنكه كتب أبو الوفاء بدست شخصي از أهل دينور افتاد كه تو را أبو العواذل دينورى مىگفتند وأو در أيامي كه از هجرت نبويه دويست وهفتاد سال وكسرى گذشته بود نقلي سقيم مصحف از آن برداشته به أصفهان برد وبعضي از مشايخ أصفهان با آن خلل وقصور كه در آن نسخه بود بر تداول آن رغبت فرمودند وأبو بكر خياط را جهت تفحص اشعارى كه مانند كتاب حماسه بود به أطراف بلاد فرستاد وهمشيه در مقام اصلاح آن بود تا چنان شد كه مردم از مطالعه آن بهره يافتند "